Bobin Nasıl Çalışır?


Elektrik devrelerindeki iletken tellerin oluşturmuş olduğu sarmal yapıya bobin denir. Düz akımla çalışan bobinler akıma karşı tepki göstermektedirler. Alternatif akımla çalışan bobinlerde ise akıma karşı daha yüksek bir tepki oluşmaktadır. Bu alternatif akımın frekansı yükseldikçe bobinin akıma oluşturduğu tepki de artmaktadır. Bobinin sarıldığı kısma makara, bu makara üstündeki bir tur tele ise sarım denmektedir. Bobinler genellikle bakır telden yapılmakdırlar.

Sarmal yapıdaki telden akım geçirildiği zaman bu cihaz mıknatıs gibi çalışmaktadır. Mıknatısın kuzey-güney kutupları akımın ve sarımların yönüne göre oluşmaktadır. Burada gerçekleşen olay iletken üzerinden geçen akım sayesinde manyetik alan elde edilmesidir.Bir diğer açıdansa, bir bobin manyetik alan değişimine maruz bırakılırsa bobin üzerinde akım elde edilebilmektedir. Bobinlerin çeşitli özellikleri ve kullanım amaçları bulunmaktadır.

Akım geçmekte olan bir bobinin kendisine olan etkisine indüktans denir. Birimi ‘Henry’dir. Bobinden geçen bir amperlik alternatif akımın bir saniyede bir voltuk EMK oluşturması halinde bobinin indüktansı 1 Henry demektir. Bu birim çok büyük olduğundan dolayı sırasıyla binde biri ve milyonda biri büyüklüğünde olmak üzere miliHenry ve mikroHenry şeklinde kullanılmaktadır.

Bobinler reaktif devre elemanı olarak kullanılmaktadırlar. Reaktif olmalarının anlamı elektirik enerjisi harcamamalarıdır. Elektrik devresinde, üzerinden geçmekte olan akım sayesinde elektirk enerjisini kısa bir süreliğine manyetik özelliği ile depo eder ve daha sonra bu enerjiyi devreye geri verirler. Kondansatörlerin devredeyken gerilimi geride bırakmasının aksine bobinler gerilimin akımdan önde çalışmasını sağlarlar. Kondanatörlerin ve bobinlern gerilim ve akım arasında yaptığı değişime faz farkı denmektedir. Bobin, kondansatörle zıt özellikte olan devre elemanıdır. Neredeyse bütün elektronik devrelerde akım ve gerilim arasındaki faz farkı ihtiyacına göre bobinler ve kondansatörler kullanılmaktadırlar.

Bobinlerin devrede tepki olarak oluşturduklara volta zıt EMK(elektromotor kuvvet) denmektedir. Asıl etkisi alternatif akım ile görülmektedir çünkü değişen akım dolayısıyla oluşmaktadır. Bobin akım ile manyetik alan oluşturur. Bu manyetik alan da bobine yani devreye geri bir etkide bulunur. Bobin üzerindeki akım artma evresindeyken akımı yavaşlatmaya, akım azalırken de akımın azalmasına engel olmaya çalışmaktadır. Bu oluşturduğu ters gerilime zıt EMK denir. Bu şekilde akımın gecikmesini ve de gerilimin önden gitmesini sağlar ve böylece faz farkı oluşturur.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir